dinsdag, september 01, 2009

De invloed van de hitte op het lichaam

Meestal vinden we het fijn als het in de zomer wat warmer is. Nochtans kan het soms een beetje te veel worden en dan spreken we over een hittegolf. Het is belangrijk om te weten welke gevaren er aan een hete zomervakantie verbonden kunnen zijn.

Beschermen tegen de hitte
Tot 25° C verliest men warmte zonder te zweten, namelijk door verdamping van water door de huid, verdamping via de luchtwegen en via contact van de huid met de lucht. Er zijn voldoende afkoelingsmogelijkheden, meestal is er bij deze temperatuur dus geen probleem. Als het meer dan 25° C warm is, verliest men vooral warmte door te zweten. Als het meer dan 33° C warm is, verliest men alleen warmte door te zweten. Het zweten is des te efficiënter als de vochtigheidsgraad lager is. Hoe hoger de vochtigheidsgraad, hoe moeilijker men zal afkoelen. Vanaf 25° C (en zeker vanaf 33° C) kan het lichaam in een toestand komen waarbij afkoeling niet zo goed kan gebeuren en dit kan gevaarlijk zijn. De gevaarlijkste toestand is die wanneer men in een vochtige atmosfeer, zonder wind, een hevige inspanning levert. Men kan niet afkoelen (geen calorieën verliezen) én de spieren leveren extra warmte door de inspanning. Hierdoor kan de afkoeling van het lichaam in gevaar komen. Te weinig drinken verergert de toestand nog omdat 'er niets meer te verdampen valt'. Vermijd te langdurige inspanningen als het warmer is dan 25° C is (en zeker als het meer is dan 33° C). Ga op zulke hete dagen niet te lang sporten en/of neem je voorzorgen. Drink voldoende én regelmatig genoeg. Zorg voor luchtcirculatie in de vorm van tocht, een ventilator en losse kleding. Verander niet telkens naar droge kleding want de afkoeling is groter met een nat shirt of hemd.

Voldoende drinken top warme dagen
In onze streken moet een mens in normale omstandigheden twee en een halve liter vocht innemen per dag. Het lichaam haalt ongeveer één liter vocht uit de vaste voeding. We moeten dus nog anderhalve liter vocht drinken (bij voorkeur water). Dit komt overeen met een achttal glazen. Bij inspanning tijdens grote hitte moet men 600 tot 800 ml per uur drinken (dit zijn drie tot vier glazen), bij voorkeur speciale dorstlessers met suikers en zouten (bijvoorbeeld Gatorade, Isostar). Als men gewoon water drinkt, vermindert het zoutgehalte in het bloed waardoor het dorstgevoel vermindert en men meer moet plassen. Het is ook nuttig om voor een inspanning een drietal glazen te drinken.

Hittekrampen
Dit zijn spierkramp ter hoogte van ledematen en buikspieren. Die wordt veroorzaakt door een zouttekort, voornamelijk bij sportbeoefenaars die veel zweten en veel drinken, maar die onvoldoende zouten innemen. Drink een halve liter water met een theelepel zout en rust uit.

Hitte-uitputting
Dit is een ernstige zwakte gecombineerd met een oppervlakkige ademhaling, hoofdpijn, duizeligheid, beven, spiertrekkingen ten gevolge van hevige lichamelijke inspanning die niet gecompenseerd wordt door drinken en zoutinname. Men zweet nog wel en heeft een bleke huidkleur. De lichaamstemperatuur bedraagt maximaal 39°C. Je kan best de persoon in kwestie ontkleden, te rusten leggen in een frisse omgeving en zout water geven (één theelepel per halve liter water).

Hitteslag
Dit kan voorkomen wanneer een zware lichamelijke inspanning wordt gedaan in vochtige hete lucht, maar ook bij iemand die in volle zon op het strand in slaap valt of bij een zuigeling in een oververhitte wagen of een bejaarde die te warm aangekleed in de zon zit. Men voelt zich uitgeput, duizelig, beverig en heeft last van spierzwakte. Er is echter géén transpiratie meer en de huid is rood en voelt droog aan. De lichaamstemperatuur kan meer dan 41° C bedragen. Je dient de persoon onmiddellijk af te koelen én naar het ziekenhuis te brengen! Afkoelen kan je met een ventilator, koude douche, vochtige doeken,of ijsblokjes ter hoogte van liezen en hals. Geef geen koude dranken te drinken. In deze toestand kan dat gevaarlijk zijn.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten