woensdag, augustus 26, 2009

Psychische moeilijkheden na de bevalling

De kraamtijd is zoal een droom. Maar eenmaal bevallen kan ja na enkele weken in een diep, zwart gat duikelen. Deze postnatale depressie is één van de vele hevige gevoelens die gepaard gaan met een zwangerschap.

De moeder beschermen
Bij veel natuurvolken wordt een vrouw na de bevalling afgeschermd van de wereld en het klokje rond door andere vrouwen verzorgd. Ver van de dagelijkse hectiek draait dag en nacht alles om haar, zodat ze zich ongestoord aan de baby kan wijden. Want let wel, zonder de moderne gezondheidszorg hangt het overleven van de pasgeborene helemaal van de moeder af. Haar bijstaan, voor haar zorgen en erop letten dat ze lichamelijk en geestelijk vitaal blijft, is alles wat de gemeenschap voor haar en uiteraard voor het voortbestaan van de stam kan doen. Ook weet men blijkbaar intuïtief dat haar krachten een bijzondere bescherming nodig hebben, zolang de baarmoeder nog niet gesloten is en de oorspronkelijke grootte weer heeft aangenomen. Ook in de verhalen van het Westen is dit intuïtieve weten verwerkt. Veel sprookjes vertellen over de koningin die een baby krijgt terwijl de koning op jacht is, waardoor de jonge moeder in haar eentje en onder bescherming in het kasteel achterblijft. Haar psychische kwetsbaarheid wordt symbolisch voorgesteld als de boze heks of de jaloerse stiefmoeder die de kraamvrouw (of de baby) juist in die periode probeert te betoveren.

De bevalling, altijd een turbulente gebeurtenis
Een kind krijgen, de oerkracht van de weeën voelen, de indruk hebben dat men door iets 'groters' in de greep wordt gehouden, machteloos en hulpeloos zijn, het zijn allemaal zaken die elke vrouw de grenzen van haar persoonlijkheid doen ervaren. Verloopt de bevalling goed, dan duikelt ze in dimensies die doorgaans alleen tijdens bijzonder extatisch, seksueel genot te voelen zijn. Was de bevalling daarentegen een marteling, dan weet ze welke ongetemde; onvermoede krachten er in haar sluimeren. Dit alles verwerken, heeft tijd nodig. Vrijwel alle vrouwen zijn na de bevalling al dan niet van pure uitputting zo labiel, dat ze niet kunnen slapen. Steeds weer herbeleven ze de bijzonder intense momenten van de bevalling, steeds weer zien ze in gedachten beelden die ze niet zomaar van zich af kunnen schudden. En als de bevalling niet zonder complicaties is verlopen, zal ze wellicht ook nog eens aan zichzelf twijfelen. Misschien steken er lelijke schuldgevoelens de kop op over dat ze het niet beter kon. Het is dus niet vreemd dat ze verschrikkelijk gevoelig is. Eén ondoordacht woord van de partner, één losse opmerking van de verloskundige en ze zal zich alles herinneren en er diep beledigd over kunnen zijn. Kortom, haar lichamelijke noch geestelijke afweer zijn optimaal. Probeer vooral niet de sterke vrouw te spelen. Erken uw eigen gevoeligheid. Weet dat u juist nu veel bevestiging van uw omgeving nodig hebt, dat u een grote prestatie hebt geleverd, én dat anderen het resultaat wel móeten bewonderen . Uw prachtige baby, dus!

Huildagen, ze horen gewoon bij de diepe dalen in uw gevoelswereld
Sinds vrijwel elk ziekenhuis wel een rooming-in heeft, zijn de vaak voorkomende kraambeddepressies van weleer eigenlijk een zeldzaamheid. Dit is echter niet te verwarren met de zogenaamde kraambedpsychose, die zeer zelden voorkomt en waarbij het gaat om zware psychiatrische stoornissen die latent aanwezig waren en tijdens de bevallingservaring naar boven komen. Moeders voelen zich gewoon beter als ze hun baby bij zich hebben en hen hem niet, zoals vroeger de gewoonte was, slechts op etenstijden te zien krijgen. Gebleven is die typische somberheid waarmee elke vrouw ergens tussen de derde en tiende dag te maken krijgt. Neen, een en ander is niet cultuurgebonden, niet afhankelijk van gebruiken en zeden. Dit fenomeen is overal ter wereld onder de loep genomen. Deze depressie overkomt de arme, de rijke, de getrouwde zowel als de alleenstaande, de baanloze en de zogenaamde ster aan het firmament van het bedrijfsleven. Zelfs maakt het geen verschil of de baby aanvankelijk ongewenst of kostbaar was. Hormonen zijn dé oorzaak! De hormoonhuishouding past zich in zéér korte tijd radicaal aan aan de situatie zoals die voorheen was. Hiermee vergeleken zijn de puberteit, de menopauze en de eerste weken van de zwangerschap een peulenschil.

Champagne na de bevaling helpt
De placenta, die het lichaam tijdens de zwangerschap overspoelde met hormonen, is er niet meer. En de oestrogenenspiegel was kort voor de bevalling honderd keer hoger dan vóór de zwangerschap. Progesteron, het lichaamseigen kalmeringsmiddel dat gedurende de laatste maanden van de zwangerschap voor een evenwichtige stemming zorgde, wordt niet meer aangemaakt, en de productie van endorfine - ook wel het lichaamseigen opium genoemd, dat vooral tijdens de bevalling de pijn verzachtte, is nu eveneens drastisch verminderd. De hypofyse maakt weliswaar prolactine (stimuleert de melkklieren) en oxytocine aan, dat de baarmoeder laat involueren, maar er gaan weken voorbij alvorens de eierstokken weer oestrogenen en progesteron produceren Huil maar eens lekker uit, het lucht op! En verwacht niet te veel van de partner. Hij heeft misschien genoeg aan zichzelf en moet ook aan de nieuwe situatie wennen. Veel vrouwen komen de huildagen door dankzij champagne, mits ze de nieuwe situatie bewust vieren. Champagne, met mate gedronken, is inderdaad een alternatief voor progesteron. Het maakt vrolijk, stimuleert de bloedsomloop en zelfs de melkklieren.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten